Een wetenschappelijk onderbouwd, evidence based kader dat beschrijft hoe iemand herstelt in plaats van wat iemand mankeert. Ontwikkeld door Brian Hamer, grondlegger van de methodiek en oprichter van Psytoo.
Brian Hamer ontwikkelde HerstelKleuren vanuit zijn eigen herstelproces en jarenlang werken met mensen die vastliepen in de reguliere zorg. Wat hem opviel: dezelfde interventie werkte bij de één wél en bij de ander niet — niet omdat de klacht anders was, maar omdat de herstelroute anders was. Die observatie is uitgewerkt tot een kader van vier herstelkleuren, een assessment en een reeks die zich aanpast aan de persoon.
“Herstel mislukt zelden omdat iemand niet wil. Het mislukt omdat we mensen de verkeerde route aanbieden. HerstelKleuren maakt die route bespreekbaar.”
Uitgangspunten van de methodiek
Herstel is geen protocol
Twee mensen met dezelfde klacht herstellen op een andere manier. De methodiek begint bij de route, niet bij de diagnose.
Ervaringskennis is kennis
Naast wetenschappelijke en professionele kennis is geleefde ervaring een volwaardige bron. HerstelKleuren maakt die kennis systematisch overdraagbaar.
Kleuren mengen
Niemand is één kleur. Iedereen heeft een dominante en een secundaire herstelkleur — en die verschuift tijdens het herstelproces.
Regie bij de persoon
De uitslag is geen etiket maar een gespreksinstrument. De deelnemer bepaalt wat er gebeurt en wat er wordt gedeeld.
Meetbaar en toetsbaar
Elke reeks kent een nulmeting, tussenmeting en eindmeting, zodat effect zichtbaar wordt en de methodiek doorontwikkeld blijft.
Laagdrempelig van start
Geen wachtlijst, geen indicatie. Binnen een week iets in handen waar iemand mee verder kan.
De vier herstelkleuren
Iedere kleur beschrijft een herstelroute: waar herstel begint, wat er werkt en welke vorm het beste aansluit. Vrijwel iedereen heeft een dominante en een secundaire kleur.
Groen — herstel door rust en ritme
Voor wie: Overbelasting, burn-outklachten, slaapproblemen, chronische stress.
Hoe herstel werkt: Herstel begint met het herstellen van het lichaam en de dag. Minder prikkels, vaste ankers, ademruimte.
Dagritme-opbouw
Ademoefeningen en slaaphygiëne
Energiebalans en grenzen
Korte audio in plaats van lange teksten
Blauw — herstel door inzicht
Voor wie: Piekeren, somberheid, terugkerende patronen, zingevingsvragen.
Hoe herstel werkt: Herstel begint met begrijpen. Zodra het verhaal geordend is, ontstaat er ruimte om te kiezen.
Psycho-educatie
Schrijfopdrachten en tijdlijn
Patroonherkenning
Verdiepende ervaringsverhalen
Oranje — herstel door doen
Voor wie: Angst, vermijding, uitstel, verslavingsgedrag, vastlopen in gewoontes.
Hoe herstel werkt: Herstel begint met beweging. Inzicht komt ná de ervaring, niet ervoor.
Kleine gedragsexperimenten
Exposure in stappen
Dagelijkse micro-opdrachten
Voortgang zichtbaar maken
Paars — herstel door contact
Voor wie: Eenzaamheid, rouw, schaamte, trauma, isolement.
Hoe herstel werkt: Herstel begint bij gezien worden. Wat in stilte blijft, blijft zwaar.
Lotgenotencontact
Groepen en peer-gesprekken
Delen van het eigen verhaal
Naasten betrekken
Zo werkt de methodiek in de praktijk
01
Assessment
Een vragenlijst van ongeveer 15 minuten meet vier herstelvoorkeuren en levert een profiel met een dominante en secundaire kleur.
02
Duiding
Het profiel wordt in een gesprek met een ervaringsdeskundige doorgenomen. Herkenning is belangrijker dan de score.
03
HerstelReeks
Op basis van het profiel wordt een reeks samengesteld: audio, oefeningen, ervaringsverhalen en opdrachten in de vorm die past.
04
Begeleiding
Drie gesprekken met dezelfde ervaringsdeskundige, op locatie of via videobellen, om te vertalen naar het dagelijks leven.
05
Evaluatie
Een eindmeting, een korte terugkoppeling en een vervolgadvies: doorgaan, afronden of opschalen naar reguliere zorg.
Wetenschappelijke onderbouwing
HerstelKleuren bouwt voort op herstelondersteunende zorg (CHIME), zelfdeterminatietheorie, gedragsverandering in kleine stappen en onderzoek naar de werkzaamheid van ervaringsdeskundige ondersteuning en lotgenotencontact. Elk traject werkt met een nulmeting, tussenmeting en eindmeting op welbevinden, zelfregie en klachtenlast, zodat de methodiek toetsbaar blijft en doorontwikkeld wordt op basis van geanonimiseerde uitkomsten.
Kern van de methodiek is leren van de ervaringen van anderen. Naast de eigen ervaring werkt elke HerstelReeks met verhalen van mensen die iets vergelijkbaars meemaakten. Herkenning — “dit ken ik, zo gaat het bij mij ook” — doorbreekt isolement, maakt eigen patronen zichtbaar en levert beproefde strategieën op. Een ervaring van een ander is nooit een voorschrift, maar materiaal om jezelf beter mee te begrijpen.
HerstelKleuren — opleiding en certificering voor ervaringsdeskundigen
Leer de methodiek toepassen: assessment afnemen, profielen duiden, een HerstelReeks samenstellen en drie begeleidingsgesprekken voeren. De opleiding wordt afgesloten met certificering tot Psytoo Ervaringsprofessional (PCEP), inclusief intervisie en hertoetsing.
Nee. Het meet geen persoonlijkheid en geen stoornis, maar de manier waarop iemand op dit moment het beste herstelt. Het profiel kan in de loop van een traject veranderen.
Waarop is de methodiek gebaseerd?
Op herstelondersteunende zorg, zelfdeterminatietheorie, gedragsverandering in kleine stappen en de literatuur over ervaringsdeskundigheid en lotgenotencontact — vertaald naar één praktisch kader met vier routes.
Vervangt het behandeling?
Nee. Het is herstelondersteuning naast of voorafgaand aan reguliere zorg. Bij vermoeden van zwaardere problematiek volgt altijd advies om terug te gaan naar huisarts of behandelaar.
Wie mag met de methodiek werken?
Ervaringsdeskundigen die de Psytoo-opleiding tot Ervaringsprofessional (PCEP) volgden en werken onder intervisie. Instellingen en praktijken kunnen hun eigen mensen laten opleiden.
Is er documentatie?
Ja. De volledige methodiekbeschrijving en het praktisch handboek van Brian Hamer zijn online te lezen als HerstelKleuren-handboek.